مكانيسمهاي مختلفي براي عملكرد و فعاليت پروبيوتيكها پيشنهاد شده است كه از آن طريق ميتوانند در بدن ميزبان از آسيبهاي مختلف جلوگيري كنند:
۱- توليد مواد پيشگيري كننده:
پروبيوتيكها با توليد موادي با قابليت مهار ميكروارگانيسمها مانند اسيدلاكتيك، اكتريوسين، پراكسيد هيدروون و غيره ميتوانند از بروز برخي از بيماريهاي عفوني جلوگيري كنند.
۲ - مسدودکردن كردن محلهاي اتصال در ميكروبهاي بيماري زا:
پروبيوتيكها با قرار گرفتن و پوشاندن نقاط اتصال ميكرو ارگانيسمهاي بيماري زا، از كلونيزه شدن و رشد آنها جلوگيري ميكنند.
۳ - رقابت براي تغذيه:
پروبيوتيكها مواد غذايي موجود را قبل از اينكه توسط ميكروارگانيسمهاي بيماريزا مصرف شود، استفاده مي كنند.
۴ - تحريك سيستم ايمني:
پروبيوتيكها ميتوانند هم ايمني اختصاصي و هم غير اختصاصي را در مقابل بيماريهاي روده اي تحريك كنند.
براي مثال فهميدهاند كه لاكتوباسيلوس كازئي در اسهال ويروسي، باعث افزايش پاسخ ايمني ميشود.
تاريخ پروبيوتيك :
پيشينه استفاده از پروبيوتيكها به زماني برمي گردد كه يك پزشك روسي به نام "متچنيكف" در سال ۱۹۰۷ ميلادي، فهميد كه خوردن يك نوع ماست تخمير شده از شير، سبب طول عمر و حفظ سلامت روستاييان بلغاري شده است.
بيشترين تحقيقات در ايران روي ماست انجام شده و پووهشگران موفق شدهاند با افزودن برخي مكملهاي لبني، ويوگيهاي نامطلوب ماست پروبيوتيكي را بهبود بخشند.
شناسنامه پروبيوتيك :
لاكتوباسيلها، معروفترين باكتريهاي مورد استفاده در لبنيات تخميري هستند. اين باكتريها قادر به تبديل قندها (شامل لاكتوز) و ساير كربوهيدراتها به اسید لاكتيك هستندو طعم ترش لبنيات تخمير شده نظير ماست هم به همين خاطر است. همچنين اسید لاكتيك به عنوان يك نگهدارنده از فاسدشدن فرآوردههاي لبني جلوگيري ميكند.
پروبيوتيكهاي رايج، شامل گونههاي مختلف باكتريهاي بيفيد، باكتريوم، لاكتوباسيلوس و همچنين بعضي گونههاي مخمر هستند.
عشق پروبيوتيك!
اگر با همه توضيحاتي كه داده شد، پروبيوتيكها دلتان را بردهاند و الان حسابي تشنه يك ليوان پروبيوتيك هستيد كه بزنيد توي رگ و حالش را ببريد، اين نكات را فراموش نكنيد كه از يادبردن آنها ممكن است باعث شود گول بعضيها را بخوريد:
1 - اثربخشي پروبيوتيكها تا زماني است كه پروبيوتيك مصرف شود. نميشود گفت يك سال پروبيوتيك بخوريد و خودتان را بيمه كنيد. مصرف اين مواد بايد مداوم باشد.
2 - مكملهاي غذايي به صورت قرص كه در حال حاضر در بازار ايران، بيشتر وارداتي هستند، بايد حتما داراي روكش محافظ باشند تا باكتريهاي مفيد، حين عبور از معده، در اسيد معده از بين نروند.
3 - فرآوردههاي لبني، بهترين حامل پروبيوتيكها محسوب ميشوند. البته هنوز غنيسازي لبنيات با پروبيوتيكها خيلي رايج نشده است.
4 - موز، عسل، مارچوبه، كنگر فرنگي، سير و پياز حاوي موادي هستند كه باعث ميشود باكتريهاي پروبيوتيك بهتر رشد كنند. البته براي اثر بخشي بايستي مقادير زيادي از آنها مصرف شود.
5 - افرادي كه آنتي بيوتيك مصرف ميكنند، دچار اسهال، عفونت مخمري مهبل و يا دچار سوءتغذيه هستند، در اولويت مصرف پروبيوتيكها قرار دارند.
6 - ماده موسوم به استارتر ماست كه نام علمی آن lactobacillus bulgaricus است، پروبيوتيك محسوب نميشود. بنابراين نميشود گفت ماست يك ماده پروبيوتيك طبيعي است. اين باور رايج غلطي است كه وجود دارد.
منبع : همشهری آنلاین
