صنایع غذایی دانشگاه شیراز

انوع فرآورده های شیری قابل مصرف :
افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند، برخی از فرآورده های شیری را بهتر از انواع دیگر می توانند تحمل کنند.( برخی از فرآورده های شیری مانند پنیر ، بستنی و ماست نسبت به شیر، حاوی لاکتوز کم تری هستند.)
1- شیرپرچرب: در شروع درمان، شیر پرچرب، بسیار قابل تحمل تر از شیر کم چرب است؛ چرا که چربی موجود در شیر، تخلیه معده را به تاخیر انداخته و در نتیجه لاکتوز موجود در شیر به تدریج وارد روده خواهد شد.
2-شیرکاکائو: مصرف شیر کاکائو نیز در این افراد بهتر از شیر ساده تحمل می شود. کاکائوی اضافه شده به شیر از طریق سه فرآیند می تواند باعث تحمل بهتر شیر در این بیماران شود:
* کاکائو،فعالیت آنزیم لاکتاز را افزایش می دهد.
* کاکائو، فعالیت باکتری های ایجاد کننده ی گازدراثر تخمیرلا کتوزرا مهارمی کند.
* کاکائو، تخلیه ی معده را کند می کند.
3- ماست: ماست به دلیل دارا بودن باکتری های اسید لاکتیکی از جمله: لاکتو باسیلوس بولگاریکوس و استرپتوکوکوس ترموفیلوس، بهتر از شیر در این افراد پذیرفته می شود. با این که ممکن است در هر واحد ماست حدود 17 گرم قند لاکتوز وجود داشته باشد، ولی به دلیل فعالیت این باکتری ها (لاکتو باسیلوس بولگاریکوس و استرپتوکوکوس ترموفیلوس ) و در نتیجه تولید آنزیم لاکتاز توسط این باکتری ها، لاکتاز موجود در آن به راحتی هضم و جذب می شود. به علاوه ماست، ترشح اسید معده را تنظیم کرده، هم چنین منجر به تحریک سلول های روده جهت ترشح آنزیم لا کتاز می شود. ماست به دلیل این که نیمه جامد است دیرتر از شیر، معده را ترک می کند که همین امر نیز به تحمل بهتر ماست نسبت به شیر کمک می کند. ماست های میوه ای و یا ماست هایی که حاوی طعم دهنده هستند، نسبت به ماست های ساده، کم تر دارای فعالیت لاکتازی می باشند.
در طول سنین سالمندی که ترشح اسید معده و هم چنین آنزیم لا کتاز کاهش می یابد، بهترین منبع جهت تامین کلسیم، ماست است؛ چرا که همان طور که ذکر شد، ماست ترشح اسید معده را تنظیم کرده و جذب کلسیم را نیز افزایش می دهد.
4-استفاده ازمکمل آنزیمی لاکتاز و شیرهای بدون لاکتوز:استفاده از شیرهایی که لاکتوز آن هیدرولیز شده و یا استفاده از مکمل لاکتاز در افرادی که عدم تحمل لا کتوز دارند، می تواند از عوارض گوارشی پیش گیری کند. امروزه آنزیم لاکتاز را به شکل قرص های خوراکی تهیه کرده اند که مصرف آن به همراه شیر و فرآورده های آن باعث هضم و جذب بهتر قند لاکتوز در لوله ی گوارش خواهد شد. امروزه شیرهایی با عنوان شیر بدون لاکتوز نیز به بازار آمده است. این قبیل شیرها طی فرایند آنزیمی ویوه ای در کارخانه حدود %9/99 لاکتوز خود را ازدست می دهند. افرادی که از قرص های لا کتاز استفاده می کنند، بهتر است آن را به همراه شیر و فرآورده های شیری مصرف کنند. شیرهای بدون لاکتوز معمولاً طعم شیرین تری نسبت به شیرهای معمولی دارند؛ چرا که لا کتوز این شیرها به گلوکز و گالاکتوز تبدیل شده اند که گلوکز موجود در این فرآورده، طعم شیرین به آن می دهد.کودکان و شیرخوارانی که به بیماری های عفونی دستگاه گوارش مبتلا می شوند، معمولاً به دنبال آسیب وارد شده به مخاط لوله ی گوارش دچار عدم تحمل لاکتوز ثانویه می شوند. این قبیل کودکان باید تا مدتی بعد از درمان بیماری، از شیرهای بدون لا کتوز استفاده کنند.
توصیه های لازم جهت درمان عدم تحمل لاکتوز :
* مصرف شیر را در شروع درمان با مقادیر کم آغاز کنید. به این صورت که در روزهای ابتدایی شیر را با آب رقیق کرده و از یک قاشق غذاخوری شروغ نمایید.
* در روزهای ابتدایی درمان، از تعداد واحدهای شیر و فرآورده های شیری فقط یک واحد را به شیر اختصاص دهید و بقیه ی واحدها را از دوغ یا ماست استفاده کنید.
* از مصرف شیر به هنگام ناشتا بودن پرهیز کنید.
*در شروع درمان از شیر پرچرب و یا شیر کاکائو استفاده کنید.
* بهترین جای گزین شیر برای افرادی که شیر را تحمل نمی کنند، ماست می باشد.
* حتی الامکان شیر را به صورت سرد میل کنید.